opdrachtgever
Stichting ‘het Nationale Park de Hoge Veluwe’

programma
wildobservatieplaats
inhoud: 360m³, oppervlakte: 120m²

locatie
Nationaal Park de Hoge Veluwe

ontwerp-uitvoering
2002-2004

(uitvoering i.s.m. Quist-Wintermans Architecten, fotografie: Rene de Wit)

 

[video: houtarchitectuurprijs 2006]

Millelamel is een winnend prijsvraagontwerp voor een wildobservatieplaats, uitgeschreven door stichting ‘Het Nationale Park De Hoge Veluwe’.

Millelamel is ontstaan vanuit de gedachte om een zuiver object te creëren.  Als concept is gekozen voor een stapeling van lamellen. Die lamellen zijn vertaald in een 8-tal schijven die op een afstand boven elkaar worden geplaatst. Zo ontstaat er een abstract massief bouwvolume dat met zijn horizontale belijning contrasteert en tegelijkertijd harmonieert  met de verticaliteit van de bomen uit de directe omgeving. Door de ruimte tussen de schijven ontstaan panoramische blikvelden die het uitzicht maximaal maken. Met het inwendig uitsnijden van het object wordt een semi-transparante tribuneachtige zitgelegenheid gegenereerd.

De grens tussen het wild en de bezoeker, in dit geval de overgang van het dichte bos naar de uitgestrekte weide was een belangrijk thema. Het object steekt uit tot over de bosgrens waardoor de confrontatie van de bezoeker met het wild tot binnenin het object doordringt. Door een subtiele rotatie van het object in de richting van de grasweide, wordt het uitzicht verder geoptimaliseerd.

Het verloop van het toenaderingspad is zo gekozen dat de benadering beschut van achter het object, kan plaats vinden. Door de transparantie van het object krijg je al wat mee van hetgeen er aan wildzijde gebeurd. Bij de toenadering van het object verdwijnt die transparantie waardoor de aandacht nog even op het object wordt gehouden. Via een route langs het object ga je vervolgens de wildobservatieplaats naar binnen waar men wordt verrast door de weidse natuur en het wild. Het toegangspad is gemaakt van prefab betonplaten en verzorgt de toegankelijkheid voor onder meer rolstoelers.

Oorspronkelijk was het de bedoeling om het object volledig te vervaardigen uit de tropische hardhoutsoort. Echter de leverbaarheid in deze hoeveelheden en de kosten dwong ons te zoeken naar alternatieven. Goedkopere houtsoorten met diverse verduurzamingmethodes zijn onderzocht. Velen bleken te zijn gebaseerd op een verduurzaming van het hout middels toevoeging van een olie of chemische stof (impregneren).

Na lang zoeken, stuitten we uiteindelijk op een uniek product. In Arnhem vonden we Plato Woods Products BV, een leverancier van hout, die inlandse houtsoorten op een milieu vriendelijke basis kan verduurzamen. Zij maken gebruik van een kookprocédé met water waarbij de moleculaire eigenschappen van het hout onder gecontroleerde omstandigheden gewijzigd worden. De kracht van het product zit hoofdzakelijk in het feit dat middels deze methode inlandse houtsoorten kunnen worden veredeld tot duurzaamheidsklasse I. Daarmee kan de concurrentie worden aangegaan met tropische hardhoutsoorten.

Specifiek voor dit project resulteerde dit tot een unieke oplossing. Namelijk, de stichting ‘Het Nationale Park De Hoge Veluwe’ kapt per jaar zo’n 3000 kuub bomen en corrigeert dit met een aanplant van 5000 kuub. Een deel van de kapopbrengst is voor eigen gebruik, het overgrote deel wordt verkocht. Dit project vroeg om ongeveer 60 kuub hout. Het unieke in dit project is dat de bomen uit het park zelf zijn gekapt, verzaagd, verduurzaamd bij Plato Woods Products BV, om vervolgens in geassembleerde vorm terug te keren op hun oorspronkelijke plek in het Nationale Park De Hoge Veluwe. Deze constructie heeft het mogelijk gemaakt om het project tot een realiseerbaar geheel te maken.

De bomen zijn uiteindelijk gekapt, verzaagd en verduurzaamd.  Het eindproduct (balken en plankdelen) is overgedragen aan een aannemer die het geheel in de werkplaats heeft geassembleerd tot prefab ‘pallets’. Op deze manier kon de bouwtijd op de locatie beperkt worden  tot enkele weken, waardoor het wild in het bos zoveel mogelijk werd ontzien. Voorboren van dit veredelde hout is niet nodig. De houten onderdelen worden middels zelftappers aan elkaar gekoppeld.